CẤU TẠO ỐNG NHÒM ĐƠN GIẢN NHẤT TỪ VẬT LIỆU QUEN THUỘC, CHI TIẾT CẤU TẠO ỐNG NHÒM CƠ BẢN

1. Điều quan trọng cần lưu ý khi chọn ống nhòm

Điều đáng quan tâm nhất khi chọn ống nhòm cho một người mới bắt đầu là các con số. Vậy Các con số (thông số kỹ thuật) trên ống nhòm có ý nghĩa gì?

Thông số cơ bản của ống nhòm thường biểu thị theo dạng: Độ phóng đại x đường kính vật kính, trong trường hợp này là 8×42, trong đó “8x” là độ phóng đại của ống nhòm và “42” là đường kính (tính bằng milimét) của vật kính.

Bạn đang xem: Cấu tạo ống nhòm đơn giản

Độ phóng đại:Thông số được quan tâm đầu tiên khi chọn ống nhòm đó là độ phóng đại của ống nhòm: VD độ phóng đại của ống nhòm trên là “8x”, nghĩa là độ phóng đại của ảnh qua ống nhòm sẽ đạt 8 lần (hay mức độ thu hẹp khoảng cách sẽ tương đương 8 lần khi so với nhìn bằng mắt thường). Ngoài ra có những loại ống nhòm có độ phóng đại trong 1 khoảng, gọi là ống nhòm zoom, Ví dụ như 7-21×50, tức là độ phóng đại của ống nhòm sẽ thay đổi được từ 7-21 lần. Tuy nhiên chất lượng của ống nhòm zoom thay đổi thất thường và chất lượng hình ảnh phụ thuộc vào kích thước vật kính.Độ phóng đại phổ biến là 8x hoặc 10x.Đồng thời độ phóng đại cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tầm nhìn của bạn khi sử dụng ống nhòm. Độ phóng đại thấp thì tầm nhìn rộng, độ phóng đại lớn thì tầm nhìn hẹp hơn, tập trung chi tiết hơn.

Kích thước vật kính:Kích thước vật kính sẽ ảnh hưởng một chút đến kích thước vật lý của ống nhòm và lượng ánh sáng mà chúng có thể thu thập. Đường kính vật kính lớn, thí kích thước ống nhòm sẽ lớn và nặng hơn, và khả năng thu sáng cũng tốt hơn, đồng nghĩa với việc hình ảnh thu được cũng sắc nét hơn.

Dựa theo kích thước của vật kính, ống nhòm được chia thành 3 loại là ống nhòm cỡ lớn (full-size), cỡ vừa (Midsize) và cỡ nhỏ (Compact):

Cỡ nhỏ (Compact): Vật kính có kích thước nhỏ hơn 30mm (Ví dụ 8×25, 10×28, ….)Cỡ vừa (Midsize): Kích thước vật kính từ 30mm đến 40mm (Ví dụ: 10×30, 8×32, …)Cỡ lớn (full-size): Kích thước vật kính lớn hơn 40mm (Ví dụ: 8×42, 10×50, …)

2. Chọn thông số ống nhòm theo nhu cầu sử dụng

Tùy theo nhu cầu sử dụng mà bạn có thể lựa chọn thông số và kích thước ống nhòm khác nhau, cụ thể như:

Ống nhòm cho hiking, trekking, leo núi

Đối với những chuyến hiking, leo núi thì kích thước và trọng lượng của ống nhòm là yếu tố được quan tâm hàng đầu thay vì độ phóng đại và kích thước vật kính. Sự lựa chọn tốt nhất là cân bằng được độ gọn nhẹ và công năng của sản phẩm. Độ phóng đại phù hợp cho loại hình du lịch này là khoảng 8x đến 10x và đường kính vật kính nên nhỏ hơn 28mm ví dụ như 8×25, 10×25, 8×28 và 10×28 đều là lựa chọn có thể xem xét. Một lưu ý nếu chuyến đi của bạn có điểm đến là núi cao và sương mù dày đặc thì nên chọn một chiếc ống nhòm có chống nước, chống sương mù (Cái giá phải trả cho 2 yếu tố này tương đối lớn nên nếu không thật sự cần thiết bạn có thể bỏ qua chúng).Ngoài ra còn có những tính năng bổ sung khác như là các yếu tố bảo vệ như lớp phủ cao su, cũng như kết cấu chống thấm nước và chống sương mù,…

Ống nhòm ngắm những động vật chuyển động nhanh

VD như để quan sát Chim: Chìa khóa cho hoạt động này là bạn phải chọn một chiếc ống nhòm có kích thước đường kính đủ lớn. Tốt nhất là nên chọn loại Full-size như là 8×32 và 8×42,…. Mặc dù độ phóng đại 10 công suất có vẻ hữu ích khi quan sát một loài động vật nhỏ, nhưng một cặp ống nhòm giống hệt nhau với độ phóng đại 8 sẽ có góc nhìn rộng hơn, nhằm quan sát tốt hơn hoạt động của bầy chim.Ống nhòm để xem cá voi, xem động vật hoang dã và đi săn

Các mẫu phổ biến bao gồm 8×32, 8×42, 10×32 và 10×42. Đi với độ phóng đại cao hơn (10 thay vì 8) khi bạn có khả năng ở rất xa các con vật. Một chiếc ống nhòm loại Midsize với vật kính 32mm thay vì vật kính full-size với vật kính 42mm nếu bạn ưu tiên sự gọn nhẹ cho di chuyển

Ống nhòm để chèo thuyền

Nếu bạn tìm một chiếc ống nhòm cho những hoạt động trên mặt nước như đi ca nô, chèo thuyền kayak, SUP. Đối với hoạt động này bạn có thể chọn một chiếc ống nhòm có độ phóng đại vừa phải, chẳng hạn như 8 hoặc ít hơn, vì một chiếc ống nhòm có độ phóng đại cao, sẽ khó ổn định khi bạn cứ chao đảo trên thuyền, SUP – 8×32 là kích thước phổ biến. Và tất nhiên đây phải là một chiếc ống nhòm chống nước.

Ống nhòm để ngắm sao

Để ngắm được sao bằng ống nhòm bạn phải tối đa hóa độ phóng đại cũng như khả năng thu thập ánh sáng của ống nhòm. Một chiếc ống nhòm Full-size là cần thiết trong trường hợp này ví dụ như 10×42 hoặc 10×50. Một chiếc tripod để giữ cố định ống nhòm sẽ cho ra hình ảnh ổn định hơn.

3. Hoạt động quang học của ống nhòm

Nếu bạn chỉ muốn chọn một chiếc ống nhòm đơn giản cho chuyến leo núi, dã ngoại sắp tới thì chỉ cần quan tâm đến 2 thông số trên. Còn sau đây là một số kiến thức chuyên sâu hơn về ống nhòm, giúp bạn hiểu rõ hơn về nó.

Vật liệu thấu kính và lớp phủ thấu kính: Lớp phủ thấu kính giúp làm giảm sự phản chiếu nhiễu sáng, hình ảnh quan sát được rõ ràng hơn, chất lượng hơn.

Hệ lăng kínhHệ lăng kính là các yếu tố quang học hướng ánh sáng từ hình ảnh qua ống nhòm đến mắt bạn.

Dựa theo đường đi của ánh sáng chia làm 2 loại:

Ống nhòm sử dụng hệ lăng kính Porro hay còn gọi là hệ lăng kính cồng kềnh.Ống nhòm sử dụng hệ lăng kính Proof hay còn gọi là hệ lăng kính nhỏ gọn.

Với cùng thông số như nhau, ống nhòm sử dụng hệ lăng kính Porro sẽ cho hình ảnh tươi sáng hơn, độ sắc nét và độ tương phản cao hơn so với ống nhòm sử dụng hệ lăng kính Roof. Nhưng bù lại loại ống nhòm sử dụng hệ lăng kính Proof chiếm ưu thế ở phân khúc ống nhòm cao cấp hoặc các ống nhòm chuyên dụng để ngắm chim, bướm, hoa cỏ hoặc các vật quan sát có màu sắc đa dạng phức tạp, đòi hỏi tông màu phải thật chuẩn và độ nét cao.

Nói một chút về chất liệu lăng kính thông dụng: Các ống nhòm chất lượng cao sử dụng lăng kính được sản xuất từ thủy tinh BaK-4 (Barium Crown), trong khi các lăng kính rẻ tiền hơn được sản xuất từ thủy tinh BK-7 (Borosilicate). Thủy tinh BaK-4 cho phép tạo ra hình ảnh sáng và sắc nét hơn vì hiện tượng phản xạ toàn phần xảy ra trong lăng kính BaK-4 là hoàn toàn, mọi tia sáng đi vào đều được phản xạ trở ra một cách nguyên vẹn. Trong khi đó thủy tinh BK-7 có chiết suất thấp hơn nên không phải tất cả các tia sáng đi vào lăng kính BK-7 đều đạt được góc tới giới hạn để xảy ra hiện tượng phản xạ toàn phần, kết quả là hình ảnh cho bởi ống nhòm có lăng kính làm từ thủy tinh BK-7 sẽ tối hơn so với một ống nhòm có cùng thông số có nhưng lăng kính được chế tạo từ thủy tinh BaK-4.

Ống nhòm sử dụng lăng kínhBK-7

CARSON MINI Zoom 5-15x17mm COMPACT ZOOM BINOCULAR

Ống nhòm sử dụng lăng kínhBaK-4

ỐNG NHÒM CHỐNG NƯỚC, CHỐNG SƯƠNG CARSON VP SERRIES 12X50

4. Tính năng bảo vệ cho ống nhòm

Ống nhòm chống thấm nước

Nếu bạn sẽ sử dụng ống nhòm của mình trên thuyền kayak, trên thuyền hoặc leo núi trong mùa mưa, thì chiếc ống nhòm của bạn bắt buộc phải chống thấm nước. Ống nhòm chống thấm nước thường sử dụng vòng chữ O đệm giữa các khớp vặn, khớp nối để chống thấm.

Lớp phủ cao su

Mặc dù lớp phủ cao su không giúp bảo vệ ống nhòm hoàn toàn khỏi va chạm, nhưng đây là bộ phận giúp giảm sốc, bảo vệ ống nhòm khỏi những va chạm thường gặp như va quẹt, sốc khi di chuyển cường độ cao,…

Ống nhòm chống sương mù

Ống nhòm có thể bị đọng sương làm mờ kính khi bạn di chuyển từ môi trường lạnh sang môi trường ấm áp. Không chỉ gây khó chịu cho người dùng mà nó còn có khả năng gây hại nếu hơi ẩm bị giữ lại bên trong.Để chống lại sương mù, các nhà sản xuất ống nhòm lọc không khí bên trong và thay thế nó bằng nitơ để loại bỏ hiện tượng ngưng tụ ẩm bên trong kính. Đồng nghĩa với việc giá của ống nhòm có chức năng chống động sương sẽ cao hơn nhiều so với những sản phẩm khác có cùng thông số kỹ thuật, vì thế nếu không thật sự cần thiết bạn có thể bỏ qua yếu tố này.

Xem thêm: Trẻ Ăn Dặm Ba Bữa Một Ngày Season 1 Tập 7 ), Phim 3 Bữa Một Ngày: Làng Chài 5

Bạn đang xem: Hướng Dẫn Cách Làm Ống Nhòm Tự Chế Đơn Giản Nhất Từ Vật Liệu Quen Thuộc tại qnct.edu.vn

Kính thiên văn nhưng mà Galileo dùng để quan sát bầu trời là kính thiên văn khúc xạ, có nguyên tắc từ ống nhòm Hà Lan được phát minh bởi Hans Lippershey, là loại kính dùng các thấu kính để thay đổi đường truyền của ánh sáng, thông qua hiện tượng khúc xạ, tạo ra ảnh khuyếch đại của vật thể ở xa. Kính thiên văn khúc xạ ngày nay được Kepler (1571-1630) cải tiến từ kính thiên văn trước hết do Galileo (1564-1642) chế tạo, sử dụng một vật kính, là thấu kính tụ hội và kế tiếp ảnh được phóng đại qua thị kính, cũng là một thấu kính tụ hội, để quan sát.

Thấu kính tụ hội gom các tia sáng đi qua nó tập trung lại vào một điểm nhỏ, khoảng cách từ điểm này tới thấu kính gọi là tiêu cự.

Cấu tạo chung của kính khúc xạ vô cùng đơn giản, chỉ gồm có 2 thấu kính tụ hội đặt trên cùng 1 đường thẳng, 1 cái ở đằng trước đối diện với vật thể được quan sát được gọi là vật kính có tiêu cự dài f1; cái ở đằng sau là chỗ nhưng mà mắt ta trực tiếp ngắm vào gọi là thị kính có tiêu cự ngắn f2.

Nắm được 2 con số f1 và f2 cho ta một số tính năng cơ bản của 1 KTV lúc quan sát các thiên thể ở xa , đó là:+ Số phóng đại của kính G=f1/f2 (lần)+ Chiều dài giữa 2 kính d=f1+f2 đơn vị chiều dài

Viễn kính khúc xạ có trở ngại chính là sự tán sắc. Vì thủy tinh hay các vật liệu làm thấu kính có chiết suất không giống nhau cho các bước sóng không giống nhau. Ví dụ, trong kính thiên văn quang học hoạt động với cơ chế khúc xạ, điều này khiến hình ảnh vật ở xa, ví dụ một vì sao hoặc một hành tinh, được xung quanh bởi những vòng tròn có màu sắc không giống nhau.

Chế tạo một kính thiên văn khúc xạ đơn giảnVật liệu chủ yếu dùng để làm kính là ống nhựa PVC, vừa rẻ và nhẹ. Ngoài ra cần thêm một số vật liệu khác như gỗ thanh để làm chân, 3 tấm gỗ nhỏ để làm đế, một ít băng keo xốp hoặc bìa cứng, một vài con ốc…Nguyên tắc thực hiện rất đơn giản: chỉ cần làm cho vật kính và thị kính nằm trên cùng một trục và có khoảng cách nhìn rõ theo lý thuyết giữa hai thấu kính là f1 + f2. Để tinh chỉnh tìm khoảng nhìn rõ và do có thể ko biết chuẩn xác được tiêu cự của các thấu kính nên cần làm khoảng cách giữa 2 thấu kính thay đổi được trong vòng f1 + f2

EVN TEL xin giới thiệu cách lắp một kính thiên văn đơn giản: với vật kính là mắt kính viễn (kính lão) và thị kính là kính lúp loại nhỏ.

1. Tròng kính viễn 1 Diop làm vật kính: giá 15 – 20 nghìn, có bán ở các tiệm kính mắt.2. Kính lúp tiêu cự 2.5cm: giá 33-35 nghìn, có bán ở các nhà sách như Minh Khai, Nghuyễn Văn Cừ…3. Ống PVC phi 60mm làm thân kính4. Ống PVC phi 27mm làm ống thị kính5. Ống PVC phi 21mm: 3cm6. Chuyển bậc 60-34 (hoặc 60-42): 1 cái7. Đầu nối ống 60mm: 1 cái8. Giấy bìa rô-ki9. Băng keo trong bản nhỏ10. Băng keo xốp11. Băng keo hai mặt1. Ống kính:– Vật kính: sử dụng là kính mắt viễn 1 độ (f1 = 100 cm đường kính 6cm) giá khoảng 10 nghìn đồng. Có thể sắm dễ dàng ở các shop kính mắt. Xem xét độ (diop) là nghịch đảo của tiêu cự ví dụ: 1 độ kính sẽ có tiêu cự 100 cm, 2 độ tiêu cự là 50 cm.

Để thị kính lắp vào đảm bảo đồng trục với ống giữ thị kính, ta phải làm thêm một bộ phận để chặn giữ thị kính (có tác dụng như gờ của đầu nối vật kính). Đề làm bộ phận này, ta lấy mẫu ống 21mm đã sẵn sàng từ trước và quấn băng keo trong lên để tăng đường kính ống tới lúc nhét vừa khít vào ống 27. Cho toàn thể mẫu ống 21 đã quấn keo vào hẳn trong ống 27 sao cho đầu ống 21 nằm sâu cách mồm ống 27 khoảng 5mm, sau đó lắp thị kính vào.Hoặc có thể làm ống chặn này bằng bìa cứng hoặc băng keo xốp, cần cuốn bìa cứng trong lòng ống 27 để vừa với thị kính như trong hình.

Xem xét: với các kích cỡ vật kính và thị kính khác, cần thay đổi kích cỡ của ống cho thích hợp trên nguyên tắc đảm bảo cho vật kính và thị kính đồng trục và thay đổi khoảng cách được trong vòng f1 + f2 để tìm vị trí nhìn rõ.

2. Chân đế:

Đế giữ kính: Dùng ống Φ60, dài 200mm làm ống chính, sử dụng 1 nắp đậy Φ60 gắn ở đầu dùng để bắt chặt vào đế gỗ giữ kính.- Đế gỗ ghép từ 3 miếng gỗ nhỏ bằng đinh:+ 2 miếng dài làm bệ gắn kính, 2 bên có 2 đinh ốc cắm vào ống kính.Xem xét lúc bắt vít thân ống vào giá tháo dỡ cần xác định trong tâm của ống kính. Quan sát vật ở rất xa với ống kính chưa có giá đỡ, và chỉnh cho vật nhìn rõ. Sau đó xác định trong tâm của ống kính bằng cách tìm vị trí ống kính thăng bằng nhất giữa phần đầu và phần dưới trên 1 điểm tựa.

+ 1 miếng ngắn làm đáy bắt ốc vào nắp PVC Φ60

Chân đế:- Dùng ống nối thẳng Φ42 (đủ dày), chẻ làm 6 miếng như sau để làm tai bắt vào cò mồi và gắn 6 miếng này vào một đầu ống Φ60 như sau:

3. Lắp ráp:Sau lúc hoàn thành các cụ thể, lắp ráp lại ta sẽ có môt kính khúc xạ, với độ phóng đại G = f1/f2, nếu G >10 lần có thể nhìn được các mồm hố trên mặt trăng, với G khoảng 30 lần tương đương với kính thiên văn của Galieo có thể nhìn thấy dạng của các hành tinh như Thổ tinh và Mộc tinh …

Kính khúc xạ với các thấu kính đơn có thiếu sót bị sắc sai, để giảm sắc sai của kính có thể dùng các tấm bìa khoét lỗ che bớt vật kính. Dùng phương pháp này sắc sai sẽ giảm nhưng đồng thời sẽ làm tối ảnh.

Rất khó khăn để chế tạo được một kính khúc xạ có chất lượng tốt vì lệ thuộc vào chất lượng của thị kính và vật kính tìm được. Hiện nay CLB Thiên văn nghiệp dư TP.HCM đã nghiên cứu chế tạo được các kính thiên văn phản xạ có chất lượng cao hơn hẳn.

Câu hỏi thường gặp:

1- Tôi đã làm như hướng dẫn nhưng ko nhìn thấy gì cả?Bạn cần xem lại đã sắm đúng thông số của vật kính chưa, cần chú ý qui đổi từ độ (diop, độ tụ) sang tiêu cự theo công thức f=1/D với D là độ tụ.Tính toán chiều dài kính cho hợp lý, lúc quan sát vật ở xa vô cùng như các thiên thể thì khoảng cách từ vật kính tới thị kính là f1+f2.Chú ý vật kính và thị kính phải đồng trục. Ngoài ra ảnh kém còn do chất lượng của thị kính và vật kính tìm được.Với các vật liệu vietastro hướng dẫn nếu làm tốt thì bạn có thể quan sát được rõ các mồm hố của Mặt trăng, với vật liệu tốt hơn có thể nhìn được các đốm vệ tinh của Sao Mộc và dạng vành Sao Thổ

2- Ảnh nhìn được rất mờ?Bạn cần xem lại:- Sự đồng trục của thị kính và vật kính- Tinh chỉnh khoảng cách từ vật kính tới thị kính để tìm khoảng nhìn rõ.- Đặt mắt hợp lý: khoảng nhìn cho ảnh đầy và rõ nhất là lúc bạn đặt mắt cách thị kính bằng tiêu cự của nó. Do đó cần vận chuyển khoảng cách mắt với thị kính để tìm khoảng rõ.- Yếu tố khách quan: chất lượng thị kính và vật kính.

3- Vì sao nhìn cảnh vật rất rõ nhưng nhìn thiên văn lại rất mờ?– Khoảng cách để nhìn rõ từ vật kính tới thị kính sẽ dài hơn lúc bạn nhìn vật ở gần và tiến tới =f1+f2 lúc nhìn vật xa vô cùng như trăng sao, đo đó bạn cần làm ống thị kính thay đổi khoảng cách được với vật kính để tinh chỉnh khoảng nhìn rõ. Ngoài ra cần có 1 chân đế vững chãi để tinh chỉnh được khoảng các rõ nhất từ vật kính tới thị kính lúc ngắm các thiên thể.Bạn cần che bớt rìa vật kính lúc quan sát thiên thể để giảm quang sai.

4- Tôi muốn có độ phóng đại cao nên đã dùng thị kính có tiêu cự nhỏ nhưng vì sao ảnh lại càng tệ?

Bạn cần nhớ độ phóng đại hữu dụng của một kính thiên văn tối đa vào khoảng 2 lần đường kính vật kính(mm).Ví dụ đường kính vật kính là d=60mm thì độ phóng đại tối đa là 120 lần. Với các vật kính là kính viễn thì để giảm sắc sai ta phải che vật kính lại có lúc chỉ còn khoảng dưới 20mm và tương tự độ phóng đại tối đa cho ảnh tốt chỉ khoảng 30-40 lần.Với vật kính là kính viễn đường kính 60mm f=1 mét (1 điop) thì chỉ nên dùng thị kính có tiêu cự nhỏ nhất khoảng 3-2cm là hợp lý.Ngoài yếu tố vật kính thì các thị kính đơn có tiêu cự càng nhỏ lại làm tăng sắc sai, các thị kính ghép có giá rất đắt. Tuy nhiên thị kính là các vật kính của kính hiển vi và các hệ thấu kính của máy ảnh cho chất lượng khá tốt.

5- Với kính tự chế bằng kính viễn và kính lúp thì thông số nào là hợp lý.

Vật kính có tiêu cự ngắn, bán kính cong của vật kính càng lớn thì càng gây ra sắc sai nhiều. Tương tự dùng vật kính 1 điop tiêu cự 1 m sẽ tốt hơn vật kính 2 diop tiêu cự 0.5m. Tuy nhiên lúc tiêu cự vật kính càng dài thì sẽ rất khó cho thị kính và vật kính đồng trục, Vì thế thông số vật kính là kính viễn hay được lựa chọn nhất là 1 độ ( f=1m)

6- Tôi hỏi sắm vật kính nhưng người bán ko biết tiêu cự là gì?Người bán ở các tiệm kính thuốc ko hề biết khái niệm vật kính và tiêu cự là gì cả, họ chỉ biết kính lão hay kính viễn và thông số bao nhiêu độ nhưng mà thôi, do đó bạn cần xem xét tự qui đổi từ tiêu cự bạn cần sang độ và hỏi sắm.Xem xét thêm chỉ nên sắm loại bằng thủy tinh giá rẻ khoảng 10-20 nghìn tùy nơi bán, ko nên sắm loại bằng nhựa mặc dù rất đắt nhưng chất lượng ko tốt hơn cho mục tiêu làm kính thiên văn (rất dễ bị trầy xước).

Bạn thấy bài viết Hướng Dẫn Cách Làm Ống Nhòm Tự Chế Đơn Giản Nhất Từ Vật Liệu Quen Thuộc có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu ko hãy comment góp ý thêm về Hướng Dẫn Cách Làm Ống Nhòm Tự Chế Đơn Giản Nhất Từ Vật Liệu Quen Thuộc bên dưới để qnct.edu.vn có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho độc giả nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website Trường THPT Trần Hưng Đạo