KOKESHI KHÔNG ĐƠN GIẢN LÀ BÚP BÊ GỖ NHẬT BẢN, TRIỂN LÃM KOKESHI

Kokeshi là con búp bê gỗ làm bằng tay của người Nhật Bản. Chúng được biết đến như là một trong những tác phẩm nghệ thuật dân gian truyền thống quan trọng và lâu đời nhất của xứ sở hoa anh đào.

Bạn đang xem: Búp bê gỗ nhật bản

Có từ thời Edo (1600-1868), búp bê Kokesho là sản phẩm nổi tiếng của vùng Tohoku, đông bắc Nhật Bản, nơi có nhiều suối nước nóng và khu nghỉ dưỡng. Những con búp bê đầu tiên được các nghệ nhân nơi đây đẽo và bán cho du khách. Kokeshi là hình các bé gái có đầu tròn tương đối to và thân hình trụ. Nét mặt được họa bằng những đường nét đơn giản. Trên thân búp bê được phủ một lớp sáp mỏng. Họa tiết trên thân cũng đơn giản như hoa lá cỏ cây với những gam màu cơ bản như đen, đỏ, vàng và tím. Điểm hết sức độc đáo ở những con búp bê này là chúng không hề có chân tay.

Ước tính có 11 loại Kokeshi truyền thống tương ứng với các thôn, làng… Chúng được sản xuất trong sáu tỉnh của Tohoku và phổ biến nhất là Naruko. Chế tác búp bê Kokeshi là nghề thủ công chính ở làng Naruko Onsen, nên con đường chính của làng mang tên Kokeshi.

Do được các nghệ sỹ gọt và vẽ hoàn toàn bằng tay nên không con nào giống con nào và tất cả đều là con duy nhất. Vì thế Kokeshi trở thành một trong những đồ chơi truyền thống hấp dẫn nhất vẫn tồn tại cho đến ngày nay. Một số búp bê có khuôn mặt hạnh phúc, mỉm cười, và hân hoan, trong khi một số khác có khuôn mặt trầm ngâm, ưu tư và thậm chí rất nghiêm nghị.

Búp bê Kokeshi truyền thống mang nhiều ý nghĩa về văn hóa tâm linh độc đáo của địa phương, là biểu tượng cho sự an lành. Họ tin rằng những đứa trẻ chơi với những con búp bê này sẽ được trời che chở và khỏe mạnh. Họ cũng tin tưởng búp bê Kokeshi hứa hẹn sẽ mang đến một vụ mùa bội thu. Một số khác mua con búp bê về để chúng bảo vệ ngôi nhà khỏi hỏa hoạn…Ngoài búp bê truyền thống, người ta còn sáng tạo ra những con búp bê Kokeshi mang hơi thở của nghệ thuật đương đại từ sau Thế chiến II. Những con Kokoshi hiện đại này có kiểu dáng đa dạng với màu sắc tự do, phóng khoáng hơn. Chúng hình thành nhờ áp dụng kỹ thuật độc đáo khác như khắc và nung, những phương pháp không sử dụng để tạo ra những con Kokeshi truyền thống. Chúng vẫn có cái đầu to nhưng đã có tóc, chân và tay với dáng vẻ điệu bộ hơn với ô, quạt, bông hoa, quả bóng trên tay, thậm chí có con búp bê mẹ địu cả con mình trên lưng…

Kokeshi được làm chủ yếu từ gỗ cây muzuki (cây nước) do thớ gỗ loài cây mềm mại hơn. Tuy nhiên, loại gỗ được ưu chuộng nhất là gỗ cây anh đào vì có gam màu sẫm truyền thống. Ngoài ra, gỗ của loài cây phong Nhật Bản cũng được sử dụng để làm búp bê Kokeshi cả truyền thống và hiện đại. Loại gỗ này được để ngoài trời từ 1 đến 5 năm trước khi đưa vào chế tác.Từ lâu, Kokeshi cũng đã trở thành một món quà tinh tế quý giá cho những người đặc biệt. Trên thân một số búp bê được chiện tên người được tặng cùng với một số câu thơ Haiku (lối thơ cổ của đất nước Phù Tang) theo phong cách thư pháp Nhật Bản truyền thống. Kích thước Kokeshi đa dạng, bé xíu như ngón tay và cũng có khi lớn như một em bé sơ sinh. Búp bê Kokeshi thực sự là một kiệt tác nghệ thuật tuyệt vời bởi chỉ qua vài đường nét vẽ giản đơn, người nghệ sỹ đã thổi hồn và tâm trạng của mình để biến những con búp bê gỗ tưởng chừng vô tri thành những tác phẩm đầy sống động

Điều tạo nên điểm khác biệt cũng như là điểm độc đáo của búp bê Kokeshi là không hề có chân tay. Búp bê Kokeshi truyền thống chủ yếu được sản xuất tại 6 tỉnh của vùng Tohoku; mỗi búp bê Kokeshi mang một hình hài, sắc thái, họa tiết và bộ trang phục kimono cũng khác nhau tùy theo đặc trưng của từng vùng.

Xem thêm: Top 12 shop bán áo kaki nam hà nội, áo khoác nam hà nội

Kể từ sau Thế chiến thứ 2, nhiều nghệ nhân bắt đầu sáng tạo nên những mẫu Kokeshi kiểu mới với thiết kế sắc sảo, tinh tế và mang tính nghệ thuật cao hơn. Những người nghệ nhân vẫn giữ những nét của dòng búp bê truyền thống là không có tay và chân; nhưng họ cầu kì hơn trong các họa tiết trên trang phục kimono và điểm tô cho búp bê những mái tóc vô cùng đáng yêu và dễ thương, thích hợp dành cho các bé gái. Phần lớn các mẫu búp bê kiểu mới dễ dàng mua tại tỉnh Gunma.

Ngay từ khi xuất hiện cho tới tận bây giờ, búp bê Kokeshi vẫn luôn là vật phẩm được không chỉ người Nhật mà du khách tới Xứ Phù Tang đều yêu thích, đều mua về để trang trí trong nhà. Búp bê Kokeshi không chỉ dùng để trang trí, hay để tôn lên được vẻ đẹp cũ kĩ mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, đặc biệt là dòng búp bê truyền thống. Kokeshi được làm từ gỗ cây mizuki hay còn gọi là cây nước – một trong những loại gỗ ẩm vì thế người Nhật tin rằng nếu có búp bê Kokeshi trong nhà sẽ giúp ngăn ngừa hỏa hoạn. Một số khác thì lại tin rằng những đứa trẻ chơi với những con búp bê này sẽ được trời che chở, ban phước lành để luôn khỏe mạnh.

Ngoài ra, búp bê Kokeshi được tin là có thể ban cho được một vụ mùa bội thu. Vì vậy, nếu bạn để ý thì mỗi gia đình Nhật Bản đều trưng bày một vài búp bê Kokeshi, vừa để trang trí vừa mang ý nghĩa tâm linh tốt lành cho cả gia đình. Ngày nay, gỗ cây anh đào và gỗ cây phong được sử dụng khá phổ biến vì chúng vốn có sẵn gam màu sẫm truyền thống và có thể dùng để chế tác ra cả búp bê Kokeshi truyền thống và hiện đại. Tuy nhiên, với loại này cần được để ngoài trời từ 1 đến 5 năm trước khi thực hiện việc chế tác ra búp bê Kokeshi.

Búp bê Kokeshi từ lâu vốn trở thành một món quà tinh thần để dành tặng cho những người đặc biệt. Với những đường nét đơn giản, họa tiết không quá cầu kỳ nhưng lại chứa đựng những ý nghĩa vô cùng thiêng liêng; vì vậy chúng thực sự được xem là một kiệt tác nghệ thuật của Xứ Phù Tang. Hơn hết, người nghệ nhân có thể gửi gắm những tâm tư của mình vào từng búp bê Kokeshi qua những sắc thái như vui, buồn, hân hoan,… khác nhau. Ngày nay, búp bê Kokeshi không chỉ được ưa chuộng trong nước mà còn được du khách từ khắp nơi đều yêu thích và mua về làm quà tặng mỗi khi có dịp đến Nhật Bản.

Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về văn hóa, công nghệ, con người, giáo dục và nhiều điều thú vị khác của Nhật Bản thì đừng bỏ qua những khóa học tiếng Nhật tại KaizenYoshidaSchool nhé. Liên lạc vào Hotline (028) 777.96.222 để được tư vấn miễn phí.