' trời hôm ấy không có gì đặc biệt ' nhưng trần trụi

Một vài trích đoạn

Ví dụ, năm lớp ba tôi học chung lớp với thằng Câu. Thật ra tên thật của nó không phải là Câu. Bố nó cũng không phải tên Câu, bố nó tên Bồ hay tên Phao gì đó. Mẹ nó thì tên là Bích. Vì sao người ta gọi nó là Câu tôi không nhớ, hoặc đơn giản là tôi không biết. Tôi chỉ nhớ năm đó cô giáo cho bài tập làm văn như sau “Chó là người bạn lâu đời nhất của con người, cho nên em hãy tả con chó nhà em đi còn chờ gì nữa.” Đó là một đề tập làm văn rất kinh điển, rất cổ kính, có thể nói là kinh điển và cổ kính như cột cờ Hà Nội vậy. Ai trong đời cũng phải tả chó một vài lần, cùng với chú lợn, cô gà trống, bé Hoa mới sinh, cái trống trường em, ông nội vân vân. Có lẽ bạn cũng còn nhớ, trên đời này lợn nào lợn nấy tuyền đều to bằng cái phích nước, gà trống nào gà trống nấy đều vỗ cánh phành phạch gáy gọi bạn dậy học bài mỗi sáng tinh mơ, mẹ bạn bà nào bà nấy lúc nào cũng vừa mới sinh em bé hôm qua, em bé nhà bạn đứa nào đứa nấy đều có cặp má lúm đồng tiền xinh xắn và cổ tay tròn từng ngấn như tôm hùm, ông nội bạn ông nào ông nấy râu tóc bạc phơ như một ông tiên hay ngồi đánh cờ tướng với ông Tám nhà bên cạnh cũng râu tóc bạc phơ như một ông tiên khác, bà ngoại bạn bà nào bà nấy đều thường vừa bỏm bẻm nhai trầu vừa kể chuyện Tấm Cám Thạch Sanh cho bạn nghe, còn cái trống trường bạn thì cái nào cái nấy cũng đều kêu tùng tùng như thúc giục bạn hãy đến trường chăm chỉ chuyên cần cho dù đài đang báo bão số bốn gió giật cấp mười một và trụ điện bị thổi ngã bổ chỏng khắp khắp. Một đôi khi bạn cũng muốn tả con lợn nhà bạn to bằng bà Tư đầu xóm, con gà trống của bạn đang gân cổ gáy thì bị bà chị dâu trùm bao bố cắt cổ lấy bộ tinh hoàn cho ông bố chồng ăn lại sức sau những đêm nhún mông khó nhọc, mẹ bạn suốt ngày ăn mắm cáy sau khi bạn có đứa em gái thứ ba, bố bạn tát mẹ bạn mà bảo là bà mẹ mày cái loại đàn bà không biết đẻ đái đếu gì cả, ông nội bạn trọc đầu vì xạ trị ung thư hay nằm vắt chân chữ ngũ trên bộ ván ngựa mà phê bình chế độ độc tài toàn trị của Saddam Hussein, trong khi bà ngoại bạn ngồi bệt ngoài hiên vừa lần chun quần đếm mấy tờ tiền bán ve chai lúc sáng vừa chửi thằng ăn cắp đểu giả, và cái trống trường bạn nó kêu reng reng như tiếng chuông điện, nhưng vì nhiều lí do chủ quan cũng như khách quan mà người ta không cho bạn được như nguyện. Dù sao thì ở đây tôi cũng không bàn đến những chuyện ngoài lề vô nghĩa ấy. Tôi chỉ bàn đến chuyện con chó.

Bạn đang xem: Trời hôm ấy không có gì đặc biệt

Nay chúng ta quay lại chuyện con chó.

Năm lớp chín tôi ngồi cùng bàn với thằng Dương. Nó là một thằng già hơn tuổi, mặt mày lúc nào cũng có vẻ nghiêm trọng, vả nó lại mọc râu với lông nách trước tiên, nên chúng tôi nhất tề gọi nó là thằng Dương cụ. Ban đầu thì Dương cụ được bầu làm thủ quỹ của lớp nhờ cái vẻ chín chắn hơn người của nó, nhưng mới được nửa học kì thì nó đã lấy tiền quỹ đi chơi trò đua xe Modo hết ráo cả, nên cô chủ nhiệm quyết định thuyên chuyển nó sang làm lớp phó kỉ luật sau khi nghiến răng xuất tiền túi ra mua tre đan rổ dựng cổng chào trong ngày hội Đoàn. Nói một cách công bằng thì với tư cách một thằng lớp phó kỉ luật, Dương cụ rất là ngay thẳng. Nó xin cô cho ngồi bàn cuối, bên cạnh tôi, bất chấp việc bị cận đến bốn độ rưỡi, chỉ để mỗi tiết học lăm lăm cuốn sổ thi đua, rình xem đứa nào nói chuyện trong lớp thì đánh dấu lại đặng cuối tuần đứng lên phê bình bằng thứ giọng Bắc giả lơ lớ, đại để “Tôi không đồng ý với thái độ của bạn,” “Là thiếu niên nhi đồng và tất nhiên cũng là thiếu nhi, chúng ta phải cố gắng học hành để khỏi phụ lòng bố mẹ thầy cô và mái trường,” “Đề nghị bạn Chi Đỡi đừng ngoác mõm ra cười nữa mà hãy nghiêm túc lắng nghe bản kiểm điểm tuần này” vân vân. Dưới sự quản lí mẫn cán và hà khắc của nó, chẳng bao lâu lớp tôi trở thành cái lớp có kỉ luật nhất trường, năm thì mười thuở mới có đứa đi trễ, cúp cua hoặc không đeo huy hiệu. Thầy hiệu phó kỉ luật lấy làm hài lòng lắm, đến mức thầy đã tuyên dương nó trước trường ba tuần liên tục, chính thầy là người khởi xướng cách nói ví von “thẳng như Dương cụ,” và mỗi lần gặp nó thầy đều âu yếm xoa mái đầu xoăn tít mà gọi nó là “Dương cụ của thầy.”

Thế rồi một buổi trưa đi học về tôi thấy ông Hai Cụt đang đứng vung cây nạng bên hàng rào nhà thầy Sừu mà chửi bới loạn cả lên rằng làm thằng thầy giáo nhân dân mà như thế à, bố mày ôm súng AK xung phong đến cụt cả chân không phải để cho những thằng thầy lợn như mày đi ngủ với con gái nhà người ta đến có chửa nhé, mày khốn nạn vậy nên con vợ mày nó trốn xuống suối vàng là đúng lắm, đuỵt con mẹ mày chứ lị. Tất nhiên thầy Sừu của chúng tôi lúc đó chưa phải là thầy giáo nhân dân, thầy chỉ mới được đề cử danh hiệu nhà giáo ưu tú thôi, nhưng ông Hai Cụt không màng sự thật ấy. Ổng chửi rất kinh, có lẽ còn kinh hơn cả cái lần vạch quần quay chim trước nhà ông Luận lãng mạn mà đòi lương thu tiền rác. Ổng vừa chửi vừa nhảy loi choi, ổng huơ cây nạng mãnh liệt, và ổng kêu “Thằng Sừu dâm tiện bước ra đây!” Nhưng thầy Sừu không ra. Thầy đứng bên kia hàng rào, đằng sau cánh cổng đã được khóa cẩn thận, trong bộ quần tây áo sơ-mi thẳng nếp, mặt thầy hơi ngửa lên trời, thầy nhìn ông Hai Cụt nhảy bằng ánh mắt ấm áp mà nghiêm nghị đằng sau cặp kính, rồi một hồi thầy cất giọng trầm hùng, thanh quản thầy rung lên, môi thầy chúm chím, thầy nói:

“Mi có ngon vô đây!”

“Mày ra đây!”

“Mi vô đây!”

“Mày ra đâyyyy!”

“Mi vô đâyyyy!”

Rầm một cái, ông Hai Cụt lấy hết sức bình sinh táng cây nạng i-nốc vào cánh cổng, làm nó đổ sập xuống, một đám bụi mù bốc lên, thấy mờ mờ bóng ổng lao tót vào như chiếc xe tăng tiến vào cổng dinh Độc Lập. Thầy Sừu có lẽ hơi bất ngờ trước chất lượng cổng nhà mình, nên tôi thấy mặt thầy hơi biến sắc, thầy không ngẩng mặt lên trời nữa, thầy hạ mặt xuống, thầy giơ chân trái mang chiếc giày tây bóng lộn lên trước, thầy lại đánh hai tay sang trái, và thầy bắt đầu chạy quanh sân.

Hãy đọc Trời Hôm Ấy Không Có Gì Đặc Biệt như xem một cuốn album của một người thợ ảnh trẻ, nhưng cực kỳ tinh nhạy và tài ba. <…>Nhiều lúc, Phan An làm tôi nhớ đến nhân vật Holden Caulfield trong quyển The Catcher in the Rye (đã có người dịch là “Bắt trẻ đồng xanh”), tác phẩm kinh điển của nhà văn Mỹ J.D. Salinger. -GS Trần Hữu Dũng, Đại học Wright, Ohio, Hoa Kỳ.

Anh cũng thấy như GS Trần Hữu Dũng. Với lại đọc sách giấy thì lúc nào cũng sướng hơn đọc bản PDF. -Nhà văn Phan Triều Hải.

Cuốn sách đã làm thay đổi cuộc đời tôi: Trời Hôm Ấy Không Có Gì Đặc Biệt. Haha. Mơ đi cưng. -Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư.

Đọc đi nhé bạn, cái này bí mật lắm đấy, một mình bạn được biết thôi. -Hùng thầy đề (nhân vật).

“Trời hôm ấy không có gì đặc biệt” như thể một tấm gương lớnphản chiếu những góc tối trong xã hội; mỉa mai nhưng không khuếch trương- buộc chúng hiển lộ một cách hoàn toàn, trần trụi…

– “Trời hôm ấy không có gì đặc biệt” như thể một tấm gương lớnphản chiếu những góc tối trong xã hội; mỉa mai nhưng không khuếch trương- buộc chúng hiển lộ một cách hoàn toàn, trần trụi, không hề được làmdịu hay tô sáng.

Xem thêm: Vòng tròn tính tuổi thai nhi, ngày dự sinh chính xác của bác sĩ sản khoa

Người ta nói về trách nhiệm xã hội của nhà văn, về ýthức sáng tác trong thực tế, nhưng dường như không ai đau đáu với cáithực tế đó bằng Phan An. 28 tuổi, viết cuốn sách đầu tay năm 2011 vớinhan đề “Quẩn quanh trong tổ”, đến tác phẩm thứ hai, Phan An vẫn trung thành với đề tài phản tỉnh xã hội và bóc trần sự suy thoái của nhân tính. Phan An và cuốn sách thứ hai “Trời hôm ấy không có gì đặc biệt” Khácvới “Quẩn quanh trong tổ” – tác giả đồng thời là nhân vật trung tâm,soi tỏ hiện thực qua nỗi đau mà cá nhân anh ta cảm thấy – trong “Trờihôm ấy không có gì đặc biệt” (2012), An đã lùi lại, nhường chỗ cho nhữngnhân vật của mình ra phía trước. Trong bối cảnh chính là trường đạihọc, những người thầy như thầy Hợi trưởng khoa, thầy Tượng, thầy Tôn,thầy Bành, những học trò như Cu Đen, Thu Đạm, dân phòng Tư Bề… được môtả với những đặc điểm hết sức đặc trưng, quen thuộc; nhưng lại khiếnđộc giả rùng mình. Bởi dường như những nhân vật của hiện thực ấy đều đãxa rời con người khởi sinh và biến thành một cái gì đó méo mó bởi dụcvọng và vật chất.Để kể một câu chuyện “tôi đã bỏ học như thế nào”,Phan An vẽ ra một sơ đồ giải thích có thể nói là “rối nùi câu chữ” chưatừng có. Mỗi lúc tưởng như nút thắt đã gỡ, thì lại có một câu chuyệnmới, một nhân vật mới xuất hiện với hành xử kì quặc và ảnh hưởng khôngthể chối cãi từ hệ thống và sự suy thoái cá nhân – những thứ mà phầnđông vẫn đang chấp nhận hay sống chung trong một “hiện thực bìnhthường”.Nhà phê bình Lã Nguyên từng cho rằng lối viết giễunhại là cách diễn ngôn của thời kì thứ 3 sau năm 1975 (sau thời kì củachủ thể chiến thắng và chấn thương). Giễu nhại cũng được xem là một cáchdiễn ngôn đặc biệt thường chỉ xuất hiện ở những cá nhân đã trải quanhững chấn thương tinh thần sâu sắc và sau này, phản ứng với đối tượnggây bất bình bằng một bước thứ hai, khác hơn cách giận dữ thông thường -đó là bình tĩnh và dùng chính nó để đối nhại lại nó.Ở tuổi còn rất trẻ, Phan An đã sử dụng nhuần nhuyễnlối viết này trong các tác phẩm của mình và sẵn sàng đẩy nó đến tận cùngbằng vốn từ và khả năng tư duy phong phú. Không giống như đa số, thườngphải nhìn về phia những điều tốt đẹp như một sự cứu giải để bước tiếp,sức chịu đựng và tỉnh táo của Phan An còn nhiều hơn những sự thật anhphơi bày trong sách. Như một người khai khoáng, tác giả đã bước chân vàovùng của sự thật trần trụi và phơi bày nó dưới ánh sáng mặt trời.Hãy quên những độc giả ưa nhúng mình vào những dòngchữ bọc đường hay thích thú một cái kết có hậu để có thể tiếp tục mộngmơ. Sách của Phan An hẳn nhiên không chiều lòng bất cứ ai như thế. Nhưngtác phẩm đủ sức thuyết phục để tồn tại độc lập – như là câu chữ của mộtcon người đang bộc lộ bản thân mình, với tất cả quan sát và ngẫm ngợi.Và thật khó thể phê bình thái độ của nhà văn chưa đủchín vì đã không lạc quan, bao dung hay chấp nhận. Chỉ là, anh ta cóquyền – theo cách riêng của anh ta, nghĩ về những con người tốt đẹptriệt để khi đứng giữa vùng lầy. Đó là một cái quyền xứng đáng. NamNet. All rights reserved. Chỉ được phát hành lại thông tin từ website này khi có sự đồng ý bằng văn bản của báo VietNamNet.